آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٤ - معرفي هاي گزارشي

معرفي هاي گزارشي


كليات
 مأخذشناسى مسائل مستحدثه پزشكى
محمّد هادى طلعتى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٢٢٤ص, وزيرى.
(مأخذشناسى مسائل مستحدثه پزشكى) از جمله آثارى است كه كار تحقيق و تدوين آن در پژوهشكده فقه و حقوق) وابسته به مركز مطالعات و تحقيقات اسلامى. آغاز و انجام شد. پيشرفت هاى شگرف در علوم پزشكى به ويژه در سده اخير, پرسش هاى بسيارى را فراروى فقيهان و حقوق دانان قرار داده است. با توجه به حجم زياد و دقيق بودن مسائل, پژوهش هاى انجام گرفته پاسخ گوى آنها نبوده و ارائه طرح ها و شيوه هاى نوين جامعى را در اين زمينه ضرورى مى سازد. كتاب حاضر, كتاب شناسى توصيفيِ آثار و پژوهش هاى نگارش يافته در مسائل پزشكى به ويژه مسائل جديد و نوپديد پزشكى است كه از نگاه فقه و حقوق بررسى شده اند.
آخرين بخش كتاب به نمايه پديدآورندگان, عناوين و معرفى نشريات و مقالات مربوط اختصاص دارد.

 مأخذشناسى بيمه
محمّد هادى طلعتى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٢١٠ص, وزيرى.
مسأله بيمه از جمله مسائل مستحدثه فقهى است كه براى اظهار نظر فقهى درباره آنها, نياز به موضوع شناسى دقيق است. (مأخذشناسى بيمه) در دو بخش كتب, مقالات و پايان نامه هايى را كه به بررسى موضوع بيمه از جنبه فقهى و دانش جديد پرداخته اند, معرفى مى كند. در بخش اوّل, منابع فقهى و اسلامى و در بخش دوم آثارى را كه موضوع بيمه را از نظرگاه دانش جديد بحث كرده اند به دست داده است.
در بخش اوّل كتاب كه عنوان (بيمه از ديدگاه اسلام) دارد, كتاب شناسى, مقاله شناسى شده است و همين شيوه در بخش دوم (موضوع شناسى بيمه) تكرار مى شود. در بخش نمايه ها, نمايه موضوع و نمايه عناوين و نمايه پديدآورندگان) اضافه شده است. فلسفه و كلام
 انتظار بشر از دين
عبداللّه نصرى, چاپ اوّل, تهران, مؤسسه فرهنگى دانش و انديشه معاصر, بهار ٧٨, ٤٦٤ص, وزيرى.
عنوان فرعى كتاب (بررسى ديدگاه ها در دين شناسى معاصر) است. نويسنده پس از بررسى مقوله انتظار بشر از دين و جامعيت دين طى دو فصل, ديدگاه برخى از متفكران اسلامى را در اين باره به تفصيل بررسى كرده است. انديشمندانى كه وى به بررسى آراى آنان پرداخته است بدين قرار است: علامه طباطبايى, استاد مطهرى, شهيد آيت اللّه صدر, مهندس بازرگان, دكتر سروش و مجتهد شبسترى. بخش چهارم كتاب, تحت عنوان ((حضور دين در حيات بشر) به ساز و كارهاى حضور دين در جامعه) پرداخته است. وى ساز و كارهاى حضور دين در جامعه را ارج نهادن دين به عقل و اجتهاد شمرده و احكام ثانوى را از اين جهت بسيار مهم تلقى كرده است. سپس موضوع قلمرو دين در انسان شناسى را مطمح نظر قرار مى دهد. در بخش پايانى كتاب, شهادت مطروحه در اين باره طرح و بررسى مى شود. در همين بخش, سكولاريزم و عرفى شدن دين, به شدت مورد انتقاد نويسنده است.

 چكيده انديشه ها
حسين غفارى ساروى, چاپ دوم, قم, بنياد معارف اسلامى, ١٣٧٨, ٢٠٤ص, رقعى.
(چكيده انديشه ها) خلاصه و فشرده شش كتاب از آثار دكتر محمّد تيجانى سماوى است. مؤلف, انگيزه خود را از اين فشرده نويسى, استقبالِ جوانان از نوشته هاى تيجانى يادآور شده است. به گفته وى برخى از مطالب در آثار تيجانى تكرار شده است كه از اين طريق, خواننده در كمترين ترين استفاده را از نوشته هاى دكتر تيجانى خواهد برد. كتاب هايى كه تلخيص شده اند, عبارتند از: (آنگاه هدايت شدم), (همراه با راستگويان), (از آگاهان بپرسيد), (اهل سنت واقعى), (اهل بيت, كليد مشكل ها) و (از خدا پروا كنيد). يادآور مى شود كه مؤلف در اين تلخيص ها, عبارات را به همان گونه كه در اصل كتاب ها است آورده و دستى در آنها نبرده است.

 مناظرة علميه
محمّد صادق نجمى, چاپ اوّل, قم, مؤسسه معارف اسلامى, ١٣٧٦, ١٨٤ص, رقعى.
اين تحقيق كه به زبان عربى تأليف يافته است, گفتگويى علمى پيرامون حديث و محدثان است. در مقدمه مى خوانيم كه بهترين راه براى تقريب مذاهب اسلامى, همانا گستراندن مباحث علمى است, تا از اين رهگذر آرا و انديشه ها به سوى هم نزديك تر شوند و به وحدت گرايش بيشترى يابند.
آن گونه كه از مقدمه برمى آيد و متن كتاب نيز بدان شهادت مى دهد, مطالب كتاب حاضر حاوى پرسش هاى آقاى خضرى و پاسخ هاى شيخ محمّد صادق نجمى است.
مجموعاً چهار پرسش و پاسخ در اين كتاب آورده شده است كه همگى مربوط به اهل بيت(ع) و مسائل سياسى صدر اسلام است.

 حقيقت گمشده
معتصم سيد احمد, چاپ اوّل, قم, بنياد معارف اسلامى, ١٣٧٧, ٣٦٠ص, رقعى.
(حقيقت گمشده) داستان گرايش متفكر و نويسنده سودانى شيخ معتصم سيد احمد به مذهب اهل بيت(ع) است كه جناب آقاى سيد محمّدرضا مهرى آن را به فارسى برگردانده اند. مؤلف در پايان كتاب, اصول و فروع دين را از ديدگاه هاى مختلف مسلمانان بررسى كرده است و نتايجى را كه از اين تحقيق به دست آورده, با خوانندگانِ خود در ميان مى گذارد.
فصل اوّل كتاب به زندگى نويسنده اختصاص يافته است و در پايان همين فصل, يادداشت هاى مهمى براى محققان بر كاغذ آورده است. بعد از آن شش فصل ديگر بر كتاب مى افزايد كه به ترتيب عبارتند از: پرده برداشته شود: بررسى حديث… عليكم بسنتي…, حديث كتاب اللّه و عترتى در مصادر اهل سنّت, اهل بيت چه كسانى هستند, ولايت على(ع) در قرآن, شورا و خلافتِ اسلامى, مثلث تحريف حقايق. در فصل آخر كتاب, نمونه هايى از انحرافِ خلافت از اسلام را يادآور شده است.

 المدرسة التفكيكيه
محمّدرضا حكيمى, چاپ اوّل, قم, مؤسسة الاعراف للنشر, ١٣٧٨, ١٦٠ص, رقعى.
كتاب حاضر, برگردانِ عربى (مكتب تفكيك) است كه سال ها پيش از اين به چاپ رسيده بود و در همين نشريه معرفى شده است.

 تحليل و نقد پلوراليسم دينى
على ربانى گلپايگانى, چاپ اوّل, قم, مؤسسه فرهنگى دانش و انديشه معاصر, ١٣٧٨, ١٨٨ص, رقعى.
كتاب, در دو بخش تدوين يافته است: در بخش نخست, سه ديدگاه كثرت گرايى, انحصارگرايى و شمول گرايى به تفصيل بررسى شده است. در همين بخش, چهار فصل عهده دار بحث درباره واژه و آراى مربوط به پلوراليسم است. در فصل پايانى بخش نخست, نويسنده پلوراليسم را در ترازوى اسلام مى نهد و از اين منظر, آن را مى سنجد. بخش دوم كه عنوان (تحليل و نقد مبانى پلوراليسم دينى) دارد, دوازده فصل را به خود اختصاص داده است. در فصل اوّل, ميان گوهر دين و صدف دين تفاوت مى گذارد و در فصل هاى بعد به ترتيب درباره اين موضوعات سخن مى گويد: تفاوت هاى مفهومى و زبانى; تفاوت نظرگاه ها, تنگناهاى شهود و شناخت بشر در درك حقيقت مطلق; تكثر تفسيرهاى متون دينى; صراط هاى مستقيم و حقايق درهم تنيده; هدايت گسترده و رحمت واسعه الهى; ناخالصى امور عالم; استدلال به قرآن و نهج البلاغه; خويشاوندى حقايق; اكثريت بشر, متوسط اند و مقلد; ايمان گرايى به جاى شريعت گروى.

 كندوكاوى در سويه هاى پلوراليزم
محمّد حسن قدردان قراملكى, چاپ اوّل, تهران, كانون انديشه جوان, ١٣٧٨, ١٣٩ص, رقعى.
مباحث كتاب از خاستگاه و پيشينه پلوراليزم آغاز مى شود و پس از تعريف پلوراليزم, دين و شريعت به رابطه آنها با يكديگر مى پردازد. در فصل دوم از منظر معرفت شناسى به پلوراليزم نگريسته مى شود و در پايان, ادله انحصار صراط مستقيم به اسلام فهرست مى گردد. از جمله مباحث متنوع كتاب, بيان ادله نقلى بر وحدت صراط مستقيم است و ديگر ادله تعدد حجت و معذوريت. در فصل چهارم كتاب پلوراليزم در عرصه اجتماع و رفتار بررسى مى شود و تسامح و مدارا در اسلام به اجمال موضوع مباحث قرار مى گيرد. در بخشى ديگر از كتاب سخن اركون نقد و ارزيابى مى شود و همچنين مزيد اطلاع سيره پيامبر و موضع امام على(ع) خاطرنشان مى شود.

 فلسفه خلقت انسان
عبداللّه نصرى, چاپ اوّل, قم, مؤسسه فرهنگى دانش و انديشه معاصر, ١٣٧٨, ٩٦ص, پالتويى.
نويسنده نخست انگيزه هاى سؤال از فلسفه خلقت را بررسى مى كند و پس از آن به ديدگاه هاى متناقضى كه به اين پرسش, پاسخ داده اند, مى پردازد. از ديگر بخش هاى كتاب, بررسى ارزش حيات در قرآن, غايتدارى در هستى, تفسير كلمه هدف, فلسفه آفرينش از ديدگاه عرفان, فلسفه و كلام, هدف آفرينش از ديدگاه قرآن و جهان آفرينش به سوى كمال است. تحقيق در فلسفه خلقت انسان در كتاب حاضر, در پايان به اين نتيجه مى رسد كه: (همه كمالات موجودات در عالم آفرينش, كمال مقدّمى است براى كمالِ نهايى كه همان قرب ربوبى است). نويسنده در نظريه عرفا درباره فلسفه خلقت انسان, نظريات عرفاى معاصر را نيز مطرح كرده است.

 نقدى بر مبانى معرفت شناسى اومانيستى
مريم صانع پور, چاپ اوّل, تهران, مؤسسه فرهنگى دانش و انديشه معاصر, ١٣٧٨, ٢٠٨ص, رقعى.
نويسنده در اين اثر به بحث و بررسى مسأله اومانيسم يا بشرانگارى پرداخته و كيفيت شناخت و آگاهى انسان را مورد بررسى قرار داده است. در بخش اوّل كتاب, نويسنده به نقد و بررسى معرفت شناسى از ديدگاه فلاسفه اومانيست مى پردازد. بخش دوم كتاب بن بست حاصل از اكتفا نمودن به انسان به منزله مبناى معرفت در انديشه (نيچه) اختصاص دارد و در بخش سوم كتاب, طرز تلقى نوع اوّل از مبانى معرفت شناسى يعنى انسان به منزله (جايگاه شناخت) تحقيق و بررسى شده است. در همين بخش به اجمال مبناى معرفت شناسى دينى به دو طريق عقل و نقل بررسى مى شود و در پايان نتيجه مى گيرد: (انسان نه در عرصه عمل و نه در پهنه شناخت به خود واگذار نشده است كه دچار گمراهى شود بلكه خالق او راه كشف حقيقت را به او نشان داده است).

 عقلانيت معرفت از ديدگاه علم شناسى پوپر
سيد عبدالحميد ابطحى, چاپ اوّل, تهران, مؤسسه فرهنگى دانش و انديشه معاصر, ١٣٧٨, ٦١ص, رقعى.
اين اثر, عمدتاً در صدد بررسى رويكردها و رهاوردهاى پوپر در ميدان معرفت شناسى معاصر است. نويسنده نخست از اهميت معيار تمييز نزد پوپر سخن مى گويد و پس ابطال پذيرى تجربى و مشكلات آن را بررسى مى كند. وى نتيجه مى گيرد كه معرفت علمى آن گونه كه پوپر ترسيم مى كند, بر آب بنا شده است. ريشه هاى توجه به عقلانيت و فصل نخست كتاب است, و انتقال از ابطال پذيرى به عقلانيت, در جستجوى معيار براى عقلانيت, بازسازى نظريه شناخت براساس معيار نقدپذيرى و واقعيت در منظر عقلانيت پوپرى, به ترتيب فصل هاى دوم, سوم, چهارم و پنجم كتاب را تشكيل مى دهند. در پايان نتيجه مى گيرد: (روح حاكم بر فلسفه معرفت شناسى پوپر, نقدگرايى شديد و توسعه يافته اوست كه هيچ اصل و فرعى را از نقد خود در امان نگذاشته است).

 معرفت شناسى
حسن معلمى, چاپ اوّل, تهران, مؤسسه فرهنگى دانش و انديشه معاصر, ١٣٧٨, ٥٨ص, رقعى.
در اين نوشتار مختصر, نويسنده كوشيده است به برخى از شبهاتى كه برآمده از فلسفه غرب است و در حوزه معرفت شناسى مى گنجد, پاسخ گويد. پاسخ هاى مؤلف, نوعاً برگرفته از مفاهيم فلسفه اسلامى است. در نهايت نيز مى كوشد به حل نهايى مشكل شناخت در فلسفه دينى نزديك شود. كتاب, پس از بررسى امكان شناخت, ادعاى شك گرايان را نيز به نقد مى گذارد. معرفت و انواع و مبادى آن و نظريه مطابقت در قضايا از مهم ترين مباحث كتاب حاضر است. در بحث مطابقت قضايا با واقع, نويسنده به چند اشكال كهن در اين باره پاسخ مى گويد.

 قلمرو پيامبران
احد فرامرز قراملكى, چاپ اوّل, تهران, پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامى ـ دفتر انديشه جوان, ١٣٧٦, ٤٨ص, پالتويى.
اين كتاب كوتاه, به بررسى تاريخى آراى متكلمان و متألهان مسلمان در جهت گيرى دعوت انبيا مى پردازد. بحث از غرض اصلى بعثت انبيا آغاز مى شود و ضمن بررسى كلام سنتى و كلام جديد و انگاره هايى كه درباره پيامبران است, در نهايت ديدگاه جامع نگر در جهت گيرى دعوت انبيا بررسى مى شود. آنگاه نتيجه مى گيرد كه هدف نهايى انبيا, بسط توحيد و شناخت مردم از جهان است. اما تحقق اين هدف در جامعه بشرى مستلزم اتخاذ و اهداف بالعرضِ ديگرى مانند تأسيس حكومت و اصلاح نظام معيشتى است. البته بالعرض بودن به معناى فرعى بودن نيست. در اين مبنا, مدرنيسم با دين قابل جمع است و ستيزى ميان آنها نيست.

 تقويم الايمان
ميرداماد, محقق: على اوجبى, چاپ اوّل, تهران, دفتر نشر ميراث مكتوب, ١٣٧٦, ٨٤٩ص, وزيرى.
ميرداماد از حكماى نامدار عصر صفوى است كه با تلاش فراوان پايه هاى حكمت مشاء را مستحكم كرد و آثارى ارزشمند به جهان اسلام ارائه كرد. يكى از كتاب هاى ارزشمند وى تقويم الايمان است كه با بهره گيرى از تعاليم ائمه اطهار و با استفاده از داده هاى فلسفى به تحكيم اعتقاد به توحيد پرداخته است. اين كتاب توسط مير سيّد احمد علوى از شاگردان برجسته ميرداماد شرح شده است و در اين مجموعه متن كتاب به همراه شرح آن به نام كشف الحقائق با مقدمه اى خواندنى و انباشته از تحقيقات تاريخى چاپ و نشر شده است.

 احياى حكمت
عليقلى بن قرچغاى خان, تصحيح فاطمه فنا, چاپ اوّل, تهران, دفتر نشر ميراث مكتوب, ١٣٧٧, ٦١١«٧٥٤ص, وزيرى.
مؤلف كه يكى از حكماى اوايل قرن يازدهم و از شاگردان ملا رجبعلى تبريزى است در اين كتاب تلاش كرده است يك دوره كامل از مباحث حكمت طبيعى و الهى را به زبان فارسى تقرير كند. جلد نخست كتاب كه مختص مباحث حكمت طبيعى است داراى شش باب مى باشد و هر باب داراى فصول و مقالات فراوان مى باشد. باب اوّل درباره تركّب اجسام بسيطه, باب دوم درباره تعداد اجسام بسيطه سماويه و عنصريه و احوال آنها, باب سوّم در بيان اجسام ممزوجه غير مزاجيّه و آثار آن باب چهارم در بيان اجسام مزاجيه و احوال آنها باب پنجم در حقيقت نفس جزئى عينى و باب ششم در بيان حقيقت نبوت و امامت.
جلد دوم نيز داراى شش باب است: باب اوّل در مصادرات الهيّات و داراى دوازده مقاله مى باشد. باب دوم در اثبات واجب الوجود مى باشد. باب سوم در توحيد واجب الوجود, باب چهارم درباره عينيت صفات واجب الوجود با ذات اقدس الهى, باب پنجم در اثبات عقول و نفوس سماويه و باب ششم در بيان كيفيت صدور اشيا از واجب تعالى است.
مصحّح محترم از شيوه مقارنه اى با ذكر نسخه بدل ها در پاورقى بهره گرفته است.

 تحفةالأبرار فى مناقب الائمة الأطهار
عمادالدين حسن بن على طبرى, تحقيق: سيّد مهدى جهرمى, چاپ اوّل, تهران, دفتر نشر ميراث مكتوب, ١٣٧٦, ٣٢٣ص, وزيرى.
اين كتاب از آثار اواخر قرن هفتم و اوايل قرن هشتم است و براى اثبات ولايت على بن ابى طالب(ع) و بررسى مباحث خلافت مى باشد و به ايرادهايى كه اهل سنّت به نصب على(ع) گرفته اند, پاسخ مى گويد. شكل مباحث در بسيارى موارد جدى است و باب هاى كتاب بحث هايى از قبيل رسالت, نبوت و محدّث و فرق هاى آن, عصمت, لزوم وجود امام, شرح زندگى امامان(ع), اثبات وجود صاحب الزمان, اخبار ساختگى امويان, گفتار گذشتگان درباره خلفاء است.

 بهره ورى در آموزش هاى حج
حسن توانائيان فرد, چاپ اوّل, تهران, چاپخش, ١٣٧٧, ٤٩٧ص, رقعى.
مؤلف در اين كتاب كوشيده است از آموزه هاى تفسيرى قديم و تبيينى نو به دست دهد. او در آغاز به نگرش هاى تك بُعدى از معارف اسلامى به ديده نقد نگريسته و آنگاه ضرورت نگاه جامع به دين و آموزش هاى آن را طرح كرده است. مؤلف مى گويد (در اين كتاب با نگرشى اقتصادى به حج از زاويه بهره ورى (بعض قدرت توليد) نشان داده شده است كه بيش از دويست آموزش مى توان از حج استخراج كرد كه اگر در محيط كار اعم از كارخانه, اداره, مزرعه و خانه به آنها عمل شود بهره ورى ارتقا پيدا مى كند) (ص, ج)
كتاب با تكيه بر ديدگاه هاى فقهى و آموزه هاى قرآنى حديثى در پى آن است كه درس عملى از آموزش عبادى به دست دهد, و بداند كه به اين نكات نيز در هنگامه حج توان انديشيد. كتاب از ده فصل و يك مقدمه تشكيل شده است. در مقدمه فصل اوّل كليات است و تعاريف و سخنى از هدف گيرى كتاب و چگونگى نگاه آن به حج. در فصل دوم چگونگى پيوند حج با بهره ورى بازگفته شده است. فصل سوم عهده دار عوامل مؤثر در ارتقا بهره ورى است و آنچه از آموزه هاى حج مى توان در اين زمينه بهره گرفت.
در فصل چهارم ضمن بيان ابعاد شرعى حج و مسائلى مانند ميقات و… براساس مناسك, برداشت هاى اقتصادى و مديريتى از اين حركت عظيم نموده شده است. چنين است فصول ديگر تا پايان اين حركت شگفت و اعمال آن. نويسنده در برنمودن ابعاد اجتماعى و فكرى و انديشگى حج به آثار عالمانى كه در اين زمينه قلم زده اند, مراجعه كرده و به ويژه از اثر ارجمند جلال آل احمد فراوان بهره برده است.
كار آقاى توانائيان فرد, خواندنى است, با اين توجه كه مؤلف خود خرم انديشانه اين همه را فلسفه حج تلقى نمى كند, بلكه از جمله آثار و بركات توجه بدان و دقت در آن تلقى مى كند. قرآن , حديث
 آشنايى با علوم قرآن
جواد محدثى, چاپ دوم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ١٣٦, پالتويى.
اين كتاب پيش از اين معرفى شده است.

 قرآن, كتاب زندگى
رضا بابايى, چاپ اوّل, قم, انتشارات هجرت, ١٣٧٨, ١٣٠ص, رقعى.
كتاب حاضر پس از درآمدى مختصر كه به ارزش و جايگاه قرآن در زندگى بشرى مى پردازد, برخى از مهم ترين دانستنى هاى قرآن را باز مى گويد. سپس به دعوت قرآن به زندگى اجتماعى و اين كه اين كتاب آسمانى اساساً براى تأمين معاش و معاد انسان نازل شده است, توجه مى كند. در فصل سوم كتاب, دنيا و دنياخواهى از منظر قرآن بررسى مى شود و در فصل چهارم, قرآن را از آن رو كه مدار و برنامه يك زندگى پاكيزه است, مورد توجه قرار مى دهد. آخرين فصل كتاب نگاهى است به تفاسير اجتماعى و ارزش آنها در ميان پژوهش هاى قرآنى.
نويسنده خود در مقدمه مى گويد: (نوشتار حاضر, تلاشى ناقص و نارس است در زمينه شناخت قرآن به مثابه كتابِ زندگى. اين كتاب وحيانى را از هزار منظر نگريسته اند, مع الوصف كمتر به بُعد اجتماعى آن توجه شده است; از اين رو شايد تحقيق حاضر, قدرى از اين كاستى بكاهد).

 كشف الرمس
محمّد باقر محمودى, چاپ اوّل, قم, مؤسسة المعارف الاسلاميه, ١٤١٩هـ.ق., ٣٢٠ص, پالتويى.
نام كامل كتاب بدين قرار است: (كشف الرمس عن حديث ردّ الشمس). همان گونه كه از نام كتاب برمى آيد, موضوع آن بررسى حديث ردّ الشمس است كه يكى از فضايل اميرمؤمنان على(ع) است.
مؤلف در اين تحقيق روايى و تاريخى, پس از بررسى اسناد حديث رد الشمس به شهرت آن در تاريخ بويژه در حيات رسول گرامى اسلامى مى پردازد. سپس پيشينه تحقيق درباره اين حديث را باز مى گويد و در پايان اشعار و قصايدى كه به ماجراى ردّ الشمس اشاراتى دارند, مى آورد.
يادآور مى شود كه كشف الرمس عن حديث ردّ الشمس, يعنى: پرده بردارى از حديث بازگرداندن خورشيد. اين واقعه در حجاز و در زمان حيات پيامبر گرامى اتفاق افتاد و از فضايل على(ع) است كه در كتب كلامى نيز ذكر آن رفته است.

نظرات سياسى در نهج البلاغه
محمّد حسين مشايخ فريدنى, چاپ دوم, تهران, بنياد نهج البلاغه, ١٣٧٧, ١٦٨ص, رقعى.
نويسنده نهج البلاغه را در واقع بيانيه سياسى حكومت اسلامى براى همه عصرها و نسل دانسته و آن را بهترين مبنا در گزينش راهكارهاى سياسى مى شمارد. در اين نوشتار, ضمن آشنايى با نظرات سياسى امام على(ع) خواننده اين موضوعات را نيز مطالعه خواهد كرد:
روش رهبرى, اداره كشور اسلامى, تقسيمات كشورى, زن و سياست, امور مالى, امور دفترى, ارتش و….
نويسنده در بخش هاى ديگر كتاب, راجع به خطبه هاى سياسى نهج البلاغه سخن مى گويد و برخى ديگر از نكاتِ زندگى سياسى امام على(ع) را بازگو مى كند. در پايان نيز چنين نتيجه مى گيرد: (اميرالمؤمنين(ع) در دوران كوتاه رهبرى سياسى, على رغم تنگ نظرى ها و كارشكنى هاى مخالفان, موفق شد براساس خرد و دين و دانش, محور استوارى براى حكومت اسلامى بنا نهد).

 شرح خطبه حضرت زهرا
آيت اللّه سيد عزّالدين حسينى زنجانى, چاپ دوم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٣٤٢ص, رقعى.
اين كتاب پيش از اين معرفى شده است.

 وحى شناسى
محمّدباقر سعيدى روشن, چاپ اوّل, تهران, مؤسسه فرهنگى دانش و انديشه معاصر, ١٣٧٨, ١١٢ص, رقعى.
كتاب در چهار فصل, موضوعات زير را بررسى كرده است:
١. وحى و تفسيرهاى انسانى;
٢. وحى از زبان وحى;
٣. امكان و ضرورت وحى نبوى;
٤. ختم نبوت و وحى تشريعى.
در فصل نخست, تحليل هاى ناروا و روا درباره وحى ارزيابى شده و در پايان چنين نتيجه گرفته اند كه وحى را بايد در آينه وحى به تماشا نشست. در پايان كتاب به اجمال درباره فلسفه انقطاع وحى و تكميل شريعت بحث شده است. بخشى از مطالب كتاب, عهده دار پاسخ به اشكال هايى است كه بر امكان و ضرورت وحى مطرح شده است. فقه و حقوق
 شؤون و اختيارات مطلقه ولى فقيه
محمّدعلى قهرمانلو, چاپ اوّل, قم, وثوق, بهار ٧٨, ٧٠ص, پالتويى.
نه فصل كتاب, با مباحث تاريخى پيرامون موضوع حكومت و ولايت آغاز مى شود و به آراى ميرداماد و شيخ بهايى منتهى مى گردد. بيان قانون و دعوت به اقامه قسط, تعريف قانون و صفات قانونگذار از مباحث فصل دوم كتاب مى باشد. در فصل سوم, لزوم تشكيل حكومت مورد بررسى قرار مى گيرد و علل وجوب تشكيل حكومت بر فقها موضوع فصل چهارم كتاب است. چه كسى به حكومت سزاوار است و صفات ويژه حاكم و گستره ولايت مطلقه فقيه به ترتيب از ديگر مباحث فصل هاى پنجم, ششم و هفتم است. نويسنده در فصل هشتم كتاب به يكى از اركان مهم حكومت اسلامى كه همان امر به معروف و نهى از منكر است, اشاره كرده و در پايان به اين نتيجه رسيده است كه با ولى فقيه زمان نبايد مخالفت و منزاعه كرد. در همين فصل از حق مردم در حكومت سخن گفته است.

 درآمدى بر نظريه دولت در اسلام
احمد جهان بزرگى, چاپ اوّل, تهران, مؤسسه فرهنگى دانش و انديشه معاصر, ١٣٧٨, ١٥٦ص, پالتويى.
كتاب در دو بخش و هر بخش با دو فصل سامان يافته است. نويسنده در مقدمه كتاب, هدف خود را در تأليف اين اثر چنين بيان داشته است: (هدف اين است كه مبنايى تقريباً تاريخى و موضوعى در اختيار پژوهندگان قرار دهيم تا بحث هاى مربوط را بتوانند بر پايه آن استوار كنند; به گونه اى كه هنگام مطالعه ديدگاه هايى كه از سوى برخى نظريه پردازان درباره دولت در اسلام مطرح مى شود, بتوانند با تكيه بر اين نوشتار, موضوع ها را در زمينه تاريخى و موضوعى خود قرار دهند.) بخش نخست كتاب به زمينه تاريخى نظريه ولايت فقيه تا نيمه دوم سده اوّل, اختصاص دارد و بخش دوم به همين نظريه از نيمه دوم سده اوّل تا آغاز عصر غيبت مى پردازد. مباحث كتاب بيش از آن كه صبغه فقهى داشته باشد, رنگ كلامى دارد.

 ميراث فقهى(١)
غنا, موسيقى
رضا مختارى و محسن صادقى, چاپ اوّل, قم, انتشارات دفتر تبليغات, ١٣٧٧, ج٣, ١٢٠٨ص, وزيرى.
جلد اوّل و دوم اين اثر در شماره هاى قبل معرفى شد و اين اثر نيز در شماره آينده معرفى خواهد شد. اخلاق و تعليم و تربيت
 شنيدنى ها
حسين صالح, چاپ اوّل, قم, نشر خرم, ١٣٧٨, ٢٧٠ص, رقعى.
گردآورنده اين مجموعه, طى سال ها هر حكايت و يا داستانى كه به نظر نكته آموز مى آمده است, در اين تأليف گرد آورده است. اين كتاب, شامل حكاياتِ شيرين, لطيفه هاى تاريخى و چند داستان كوتاه است كه بيشتر در آنها به مسائل اخلاقى توجه شده است. مجموعه اين شنيدنى ها, يك صد و شصت و نه فقره است كه در اكثر آنها نكته اى اخلاقى و يا اجتماعى وجود دارد.
برخى از داستان هاى مندرج در اين اثر, ترجمه حكاياتى از كتاب (المنهج القويم) است.
داستان هاى اين مجموعه, هريك از يك صفحه تجاوز نمى كنند و گاهى به چند سطر معدود مختصر مى شوند.

 صد حكايت تربيتى
مرتضى بذرافشان, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ١٢٢ص, رقعى.
در اين مجموعه كه محور آن, شيوه ارتباط والدين با كودكان است, روايات و حكايات برگزيده اى از پيامبر اكرم(ص) و ائمه اطهار(ع) و سالكان راه ايشان و نكته هايى از دوران كودكيِ بزرگان و… جمع آورى شده است كه تا حدّى طريقه مواجهه و هماهنگى با دنياى كودكان را تصوير مى كند. نويسنده براى بازگو كردن شيوه و منش اوليا در تربيت كودكان خود, به نقل حكاياتِ آنان, روى آورده و از اين طريق, نكته هايى سودمندى در روش تربيت و پرورش كودكان, يادآور شده است. كتاب يك مقدمه توضيحى در ابتدا و يك كتابنامه در انتها دارد.

 مديريت تربيت و پيشرفت تحصيلى
على باقى و جعفر رحمانى, چاپ اوّل, قم, لوح محفوظ, ١٣٧٧, ٢٠٠ص, رقعى.
اين كتاب شامل سه بخش است: در بخش نخست, خوانندگان با اهميت, سير مراحل تربيت و ارتباط آن با فرهنگ از ديدگاه جامعه شناسى, آشنا مى شوند. در بخش دوم, مشكلات و آسيب هاى شايع روانى و اجتماعى و تحصيلى در محيط هاى تربيتى و آموزشى شناسايى شده و علت و راه پيشگيرى و درمان آنها بيان گرديده است.
بخش سوم كتاب, حاوى هشدارها, نكات مؤثر و توصيه هاى مهم تربيتى و تحصيلى است. در پايان همين بخش, هشتاد نكته تربيتى و دينى براى پرورش كودكان ذكر شده است.
همچنين كتاب با نقل جملاتى از ارسطو, افلاطون و جواهر لعل نهرو درباره تربيت كودك آغاز مى شود و در مقدمه به تفصيل از اهميت تربيت و سالم سازى روح كتاب سخن مى رود. در پايان كتاب منابع فارسى و انگليسى ذكر شده است.

 در سايه سار معنويت
حميد خرّمى, چاپ اوّل, قم, نشر خرّم ـ امام عصر(عج), ١٣٧٨, ١٤٠ص, رقعى.
در سايه سار معنويت, مجموعه اى از (داستان هايى از كرامات بزرگان) است. اين كتاب, شامل پنجاه و شش داستان كوتاه از معجزاتِ پيامبران و ائمه اطهار(ع) و كراماتِ علما و بزرگان دين است. اين داستان ها از آثار نويسندگان مختلف گزينش شده و پس از بازنويسى و ويرايش يكجا گرد آمده اند. در پايان هر حكايت نيز نتيجه و حكمت آن در چند سطر آمده است. منابع و مآخذى كه مؤلف در انتخاب داستان ها بدان ها رجوع كرده است, نوعاً از كتاب هاى حديث و يا تفسير است. گويا موضوع محورى در همه اين حكايت ها, همان نكات اخلاقى است كه در لابه لاى آنها به چشم مى خورد.

 اخلاق هنجارى
على شيروانى, چاپ اوّل, قم, كانون انديشه جوان, ١٣٧٨, ٦٠ص, پالتويى.
اين كتاب, به اختصار و اجمال مهم ترين مكتب هاى اخلاق هنجارى را معرفى مى كند. نويسنده همه نظرياتى را كه در اخلاق هنجارى مطرح است در دو دسته كلى تقسيم كرده است: نظريه هاى غايت انگارانه و نظريه هاى وظيفه گروانه.
يادآورى مى شود كه اخلاق هنجارى, بخش مهمى از فلسفه اخلاق است كه درباره كارهاى اخلاقى سخن مى گويد و در پى تبيين نظامى از قواعد و اصول حاكم بر افعال اخلاقى است. اخلاق هنجارى داراى دو بخش است:
١. معيارهاى كلى اخلاقى;
٢. معناى اخلاقى يا غير اخلاقى بودن افعال خاص.
البته نويسنده در اين كتاب به بررسى بخش اوّل اخلاق هنجارى بسنده كرده است.

 ارزش دنيا
حسنعلى على اكبريان, چاپ اوّل, تهران, مؤسسه فرهنگى دانش و انديشه معاصر, ١٣٧٨, ٧٠ص, پالتويى.
در اين كتاب, سعى شده است به سؤال هاى اساسى درباره ارزش دنيا پاسخ داده شود. از اين روى نخست به جايگاه بحث از ارزش دنيا پرداخته و كلام و اخلاق به عنوان دو بستر طرح موضوع ارزش دنيا معرفى گرديده است. از آن جا كه در اين اثر, تنها از دريچه اخلاق به مسأله ارزش دنيا نگريسته شده است, طى دو مقدمه ديدگاه هاى كلى درباره ارزش دنيا و معرفى انسان در نگاه قرآن, سرآغاز سخن آمده است. پس از بررسى اين حقيقت كه هيچ يك از مقوله هاى مصرف, كار و ثروت, مذموم و ناپسند نيستند, به اين پرسش مى پردازد كه دنيايى كه در تعاليم دينى و مواعظ اخلاقى مذمت و نكوهش شده است, كدام است. تاريخ و شرح حال
 خاندان عصمت
سيد تقى واردى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٢١٦ص, وزيرى.
پس از مقدمه كتاب كه درباره بيت نبوت و خاندان رسالت, و جايگاه آنان در نقشه هستى است, مؤلف مطالب دسته بندى شده اى را راجع به چهارده معصوم(ع) در چهارده بخش آورده است. در هر بخش پس از اطلاعات شخصى و خانوادگى راجع به يكى از معصومان, مهم ترين رويدادهاى عصر آن معصوم(ع) را يادآور شده است. پس از رويدادهاى مهم, داستان هايى را از آن بزرگوار نقل مى كند. پايان هر بخش اختصاص به ذكر پاره اى از سخنان آن معصوم(ع) دارد.
مؤلف در بخش اطلاعاتِ زيستى و حيات فردى معصومان(ع) وارد جزئيات نشده و چندان به اختلافاتى كه ميان مورخان است, توجه نكرده است.

رسالت خواص
سيد احمد خاتمى, چاپ هشتم, قم, مركز انتشارات دفتر تبلغات اسلامى, ١٣٧٨, ١٤٤ص, رقعى.
اين كتاب, نگاهى به بيانات مقام معظم رهبرى (مد ظله) در جمع فرماندهان لشكر ٢٧ حضرت رسول(ص) است. پيشتر اين كتاب معرفى شده است.

 مالكم ايكس
مترجم: مسعود صابرى, چاپ اوّل, تهران, نشر طلايه پُرسو, ١٣٧٨, ١٦٠ص, مصور, رقعى.
عنوان كامل كتاب (مالكم ايكس با جوانان سخن مى گويد) است. اين كتاب مجموعه اى از سخنرانى هاى مالكم ايكس مبارز مسلمان امريكايى در ايالات متحده, انگلستان و آفريقا است. عناوين سخنرانى هاى او به اين شرح اند: ١. من يك آمريكايى نيستم, من قربانى آمريكايى ها هستم; ٢. براى كسب آزادى به هر شيوه ضرورى; ٣. خودتان به مسائل بنگريد, خودتان گوش فرادهيد و خود بينديشيد.
در پايان كتاب قسمت هايى از سخنرانى جك بارنز كه در ستايش از مالكم ايكس ايراد كرده بود, ترجمه شده است.

 الشيخ محمّد حسين النائينى
ماجد الغرباوى, چاپ اوّل, قم, مؤسسه الاعراف للنشر, ١٣٧٨, ١٦٠ص, رقعى.
كتاب حاضر كه به زبان عربى نگارش يافته است. چهارمين كتاب از سلسله كتب (رواد الاصلاح) است كه از سوى مؤسسه الاعراف للنشر به چاپ رسيده است عنوان فرعى كتاب (منظر الحركة الدستوريه) است. نويسنده ضمن بررسى جايگاه انديشه هاى ميرزاى نائينى در ميان انديشه هاى اصلاحى كتاب معروف او را موسوم به (تنبيه الامه وتنزيه الملة) بررسى مى كند.

 خاطرات امير مؤمنان
شعبان صبورى, چاپ دوم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٤٥٦ص, وزيرى.
كتاب (خاطرات امير مؤمنان) كه اينك ويرايش دوم آن از چاپ خارج شده است, به نقل خاطره هايى از زبان آن حضرت پرداخته كه پيش تر در منابع عربى به صورت دُرهاى مستور بود. گردآورى و ترجمه و ارائه آنها در كتابى مستقل, اين امكان را براى شيفتگان آن گرامى فراهم آورده است كه فراز و نشيب حيات معنوى, سياسى و اجتماعى آن حضرت را در قالب قطعه هايى كوتاه و آموزنده به سهولت مطالعه كنند. كتاب در هشت فصل تدوين يافته و در اين فصول هشت گانه تقريباً به همه حوادث مهم زندگانى حضرت على(ع) به اجمال و اختصار, اشارت رفته است.

 تحفة الأزهار و زلال الأنهار
ضامن بن شدقم حسينى, محقق: كامل سلمان جبورى, چاپ اوّل, تهران, دفتر نشر ميراث مكتوب, ١٣٧٨, ٥٥٧«٥١٣«٥٧١ص, وزيرى.
كتاب درباره نسب فرزندان امامان معصوم(ع) است. در جلد اوّل نسب فرزندان امام حسين(ع) و امام زين العابدين(ع) بررسى شده است و در جلد سوم نسب فرزندان امام باقر, امام صادق و امام موسى بن جعفر بيان شده است. مؤلف نخست دلايل نصب هركدام از امامان را بررسى مى كند و آنگاه به شرح حال فرزندان وى مى پردازد.

 ظفرنامه خسروى
ناشناخته, تصحيح: منوچهر ستوده, چاپ اوّل, تهران, دفتر نشر ميراث مكتوب, ١٣٧٧, ٢٦٣ص, وزيرى.
اين كتاب شرح حكم روايى سيّد امير نصراللّه بهادر سلطان فرزند سلطان مير حيدر بر منطقه بخارا و سمرقند در ميانه قرن سيزدهم هجرى قمرى است. نويسنده كتاب ناشناس است ولى از قرائن پيداست كه از درباريان مى باشد. اين اثر براى محققان تاريخ آسياى ميانه و افغانستان از منابع دست اوّل است و نويسنده حوادث را به طور مستقل و ذيل (گفتارهاى ويژه) هر حادثه ياد مى كند.

 تاريخ بخارا, خوقند و كاشفر
ميرزا شمس بخارايى, محقق: محمّد اكبر عشيق, چاپ اوّل, تهران, دفتر نشر ميراث مكتوب, ١٣٧٧, ٣٢٨ص, وزيرى.
كتاب شرح وقايع و حوادث شهرهاى بخارا, خوقند و كاشفر در دوران حكمرانى امير ميرحيدر در بخارا, محمّدعلى خان در خوقند و جهان گيرخان در كاشفر در اوايل قرن سيزدهم هجرى قمرى است. كتاب شامل مشاهدات نويسنده است و از اين نظر ارزشمند است و از آنجايى كه با درباريان نيز مراوده داشته است به منابع اصلى خبر نيز دسترسى داشت. بحث هاى جغرافيايى, آداب و سنن و اخبار توده ها از جمله امتيازهاى كتاب است و براى مطالعه جامعه شناسى و مردم شناسى آن روزگار نيز مفيد است.

 تاريخ آل سلجوق در آناطولى
ناشناخته, تصحيح نادره جلالى, چاپ اوّل, تهران, دفتر نشر ميراث مكتوب, ١٣٧٧, ١٦٠ص, وزيرى.
متن كتاب كه ٩٥ صفحه است در بر دارنده تاريخ سلاجقه از ابتداى دولت آنان, اصل و نسبشان و حوادث زندگى آنان تا زمان سلطان علاءالدين كيقباد چهارم پسر سليمان شاه يعنى سال ٧٦٥ هجرى قمرى است. كتاب از انشايى روان برخوردار است بسيار موجز نوشته شده است و مصحّح محترمه با نگارش مقدمه و افزودن پاورقى ها اطلاعات فراوانى درباره تاريخ سلاجقه در اختيار خواننده مى گذارد. كتاب از جمله منابع مفيد براى اين دوره تاريخ سلجوقيان است.

 القند فى ذكر علماء سمرقند
احمد نسفى, تحقيق يوسف الهادى, چاپ اوّل, تهران, دفتر نشر ميراث مكتوب, ١٣٧٨, ٨٨٨ص, وزيرى.
كتاب شرح حال ١٢٣٢ تن از عالمان و محدثان سمرقند است. مؤلف نوشته خويش را بر پايه حروف معجم تنظيم كرده است و در شرح هر كدام از شخصيت ها ضمن بيان نسب وى, اساتيد و مشايخ هريك را نام برده است, از سفرهاى شخصيت گزارشى ارائه كرده و در صورتى كه وى راوى حديثى بود آن حديث را نقل كرده است. در مواردى گزارش هاى مؤلف مستند است و از مشاهدات خويش گزارش مى كند و در صورتى كه خويش راوى از شخصيت مورد بحث باشد يادآورى مى كند. آثار مكتوب آنان را گزارش مى كند. مؤلف در نقل مطالب از آثار ديگران كوشش مى كند و منبع بحث خود را نيز مى آورد. كتاب با يك مقدمه طولانى و تحقيقى از سوى محقق محترم نشر يافته كه بسيارى از نكات لازم در آن گزارش شده است كتاب همچنين از ده فهرست علمى و فنى برخوردار است كه بهره گيرى از آن را آسان كرده است.

 شام سرزمين خاطره ها و خطبه ها
عقيقى بخشايشى, چاپ سوّم, قم, دفتر نشر نويد اسلام, ١٣٧٨, ١٧٦ص, جيبى.
كتاب براى زائران حضرت زينب(س) نوشته شده است و شامل معرفى اجمالى سوريه, مراكز سياحتى, موزه ها, چندين داستان, و خطبه و ادعيه درباره حضرت زينب و ديگر مدفونان سرزمين سوريه است.

 جابر بن حيان پدر شيمى
ناصر باقرى بيدهندى, چاپ اوّل, قم, انتشارات نصر, ١٣٧٨, ٧٠ص, رقعى.
جابر شاگرد امام صادق(ع) بوده و در زمينه هاى مختلف علوم خصوصاً در علم شيمى از محضر امام(ع) بهره ها برده است. ايشان چهره معروف تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامى است. و سزاست كه پدر علم شيمى ناميده شود. اين كتاب پژوهشى است نو درباره شخصيت جابربن حيّان و استادان, شاگردان, تأليفات, مذهب, علم كيميا, اختراعات و…. پايان بخش كتاب, كتابنامه و منابع و مآخذ آمده است. ادبيات
 ندبه هاى دلتنگى
رضا بابايى, چاپ اوّل, تهران, نشر موعود, ١٣٧٨, ٨٠ص, رقعى.
ندبه هاى دلتنگى, مجموعه چهارده متن ادبى است كه نويسنده آنها را در حال و هواى غمگينانه در فراق موعود زمان نگاشته است. براى هر متن عنوانى جداگانه و بيتى از ادبيات كهن و اصيل پارسى آورده و كوشيده است كه هريك را با نكته اى تأمل برانگيز به پايان برد. عناوين اين متن ها, نوعاً شاعرانه است و برخى بدين قرارند: بى عمر, زنده ايم ما; يك جمكران آرزو; منم, مهدى; جام نيايش; يك نامه به يك دوست; آرزونامه; نغمه هاى شوق; صبح ترين خواب يوسفان; باغ خيال و…
نويسنده ندبه هاى دلتنگى, كتاب خود را با اين عبارتِ كوتاه به خوانندگان تقديم كرده است: (پيشكش به آنان كه با آرزو زيستند, و از درسِ انتظار يك جمعه غيبت نكردند).

گرگ هاى گرسنه
ناصر صالح زاده, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٨٠ص, رقعى.
كتاب حاضر, مجموعه شش داستان كوتاه, با موضوعات متفاوت است. اغلب داستان هاى اين مجموعه, حال و هواى روستايى دارند. ماجراى داستان ها را گاه خود نوجوانان پيش آورده اند و گاه برايشان پيش آمده است.
پاره اى از داستان هاى اين مجموعه, پيش تر در نشرياتِ مربوط به نوجوانان چاپ شده است و برخى ديگر براى اوّلين بار در اين مجموعه جاى گرفته اند.
عنوان داستان هاى كتاب حاضر به ترتيب, بدين قرارند: بچه هاى نمايش; جاليزبان; گرگ هاى گرسنه; عيدى; حميدآقا, مسابقه, صد قدم. متفرقه
 گنج حكمت
حميد نگارش و على باقى نصرآبادى, چاپ اوّل, قم, نشر خرم ـ امام عصر(عج), ١٣٧٨, ١٣٦ص, رقعى.
عنوان فرعى كتاب (گلگشتى در بوستان آثار استاد) نشان مى دهد كه اين اثر برگرفته هايى از نوشته هاى استاد شهيد مرتضى مطهرى است. كتاب با مقدمه استاد جعفر سبحانى آغاز مى شود و پس از مقدمه مؤلفان, بخش هايى از آثار استاد مطهرى در موضوعات زير آورده مى شود: آزادى, انسان, علم و دين, اجتهاد و مجتهد, روحانيت و حوزه هاى علميه, امر به معروف و نهى از منكر, احياى تفكر دينى, خصوصيات حق, هدايت و راهنمايى بشر, تبليغ, خطابه, موعظه, فرهنگ و تمدن, مقام شهدا و سالار شهيدان. عاشورا ـ كربلا, ارزش ها, تقوا, تعليمات قرآن, توبه, تربيت فرزندان, اخلاص, بهار, عبادت, زهد, فرق آداب و اخلاق….
نزديك به شصت موضوع در اين تأليف از آثار شهيد مطهرى(ره) گلچين شده است و گويا مؤلفان در پى جمع آوريِ موضوعى نبوده اند.

تكنولوژى در تمدن جهان
آرنولد پيسى, مترجم: دكتر فريدون بدره اى, چاپ اوّل, تهران, فرزان, ١٣٧٦, ٢٧٢ص, وزيرى.
از توضيحات مؤلف در پيشگفتار چنين برمى آيد كه وى كوشيده است تاريخچه تكنولوژى را از ابتدا تا زمان حاضر بازگويى كند. از آنجا كه تكنولوژى مانند تمدن و فرهنگ. مقوله اى نيست كه در انحصار يك جامعه و يا يك قوم باشد, نويسنده براى بيان تاريخ آن ضرورت ديده است كه به اقوام مختلف و مليت هاى متفاوت, بپردازد و تكنولوژى را در همه جاى دنيا شناسايى كند. در اين كتاب, گام به گام با جريان اين تلاش ها و خلاقيت ها آشنا مى شويم و به ويژه از نقش با اهميت اقوام ايرانى در گذرگاه پرپيچ و خم تاريخ اطلاعات سودمندى كسب خواهيم كرد.
چهار هنرمند نقاش, بخش هاى مختلف اين كتاب را با تصويرهاى خود, آراسته اند و از اين رهگذر بر تنوع و كيفيت اطلاع رسانى تأليف افزوده اند.

زبان سياسى اسلام
برنارد لوئيس, مترجم: غلامرضا بهروزلك, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٨, ٢٠٨ص, وزيرى.
اين اثر به همت واحد تدوين انديشه سياسى اسلام, وابسته به مركز مطالعات و تحقيقات اسلامى (پژوهشگاه) سامان يافته است. نويسنده انگليسى كتاب در اين تحقيق, بيش از هر چيز به مقايسه بين انديشه سياسى اسلام و مسيحيت پرداخته است. تحقيق حاضر, در واقع مطالعه تحولات انديشه هاى سياسى مسلمانان براساس تحولات زبانى و فقه اللغه و در نهايت, اصلاح برخى از برداشت هاى نادرست غربيان از رابطه ميان دين و سياست در اسلام و تلقى ناصحيح آنان از مفاهيمى چون عدالت, برابرى اسلامى و جهاد اسلامى است.
كتاب حاضر گزارشى است از تحليل ها و برداشت هاى غربيان از انديشه سياسى است. وى در آغاز به بررسى استعاره ها و كنايه هاى رايج در زبان سياسى مسلمانان مى پردازد و سپس مى كوشد انديشه سياسى اسلام را در زمينه هيئت سياسى, فرمان روايى, جنگ و صلح و حدود اطاعت بررسى كند.

در ميانه آسيا
دكتر محسن مدير شانه چى, چاپ اوّل, تهران, انتشارات كتاب باز, ١٣٧٨, ٢٩٨ص, رقعى.
اين كتاب, مجموعه اى از مقالات و گفتگوها درباره افغانستان و آسياى مركزى است. آنچه مقالات متنوع اين مجموعه را در حوزه هاى تاريخ, ادبيات, فرهنگ, سياست, ژئوپوليتيك و اقتصاد, پيوند مى دهد, وحدتِ جغرافيايى و تمركز مباحث حول منطقه اى است كه در دهه اخير كانون بيشترين بحث ها و توجهات جهانى بوده است.
مجموعاً هشت مقاله و مصاحبه در اين كتاب, كنار هم آمده اند كه عنوان آنها به ترتيب بدين قرارند: آسياى مركزى زير فرمانروايى روس ها و چينى ها; خاطرات امير بخارا; زبان فارسى محور وحدت فرهنگى ايران و آسياى مركزى; چشم اندازهاى آينده اكو; آسيا ـ آسيا (پيوندهاى اكو و آسه آن); تحولات افغانستان و تأثير آن بر آسياى مركزى.

قرض الحسنه و آثار اقتصادى آن
على اصغر هادوى نيا, چاپ اوّل, تهران, پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامى, ١٣٧٨, ٢٥١ص, رقعى.
نويسنده پس از آن كه اثبات مى كند قرض الحسنه از عوامل بسيار مؤثر در رونق اقتصادى كشورهاى اسلامى است, از آثار زيانبار قرضِ ربوى به تفصيل سخن مى گويد. سپس به بيان كليات پرداخته و پس از آن ماهيت قرض الحسنه را بررسى مى كند. همچنين به تفصيل درباره قرض الحسنه و تفاوت آن با بيع, وديعه, عاريه, اجاره و هبه سخن مى گويد. در فصل سوم, جايگاه قرض الحسنه در نظام اقتصاد اسلامى بررسى مى شود. بررسى آثار اجتماعى و اقتصادى قرض و كاركرد سيستم هاى مرتبط با قرض از ديگر بخش هاى كتاب است. مؤلف آخرين بخش كتاب را به پيشنهادها و راهكارهايى اختصاص مى دهد كه مى توانند راه را بر رونق قرض الحسنه بگشايند. و در پايان نتيجه مى گيرند: (قرض الحسنه يكى از بهترين شيوه ها براى تحقق توسعه اقتصادى همراه با عدالت است).

 تجويد كامل نماز
محمدحسين ملك زاده, چاپ اوّل, قم, دفتر نشر نويد اسلام, ١٣٧٨, ٦٩ص, وزيرى.
كتاب شامل چهارده درس درباره مباحث تجويدى نماز است. بحث هايى از قبيل مخارج حروف, صفات حروف و احكام حروف قسمت هاى مختلف كتاب را تشكيل مى دهند.

بازتاب اسطوره بودا در ايران و اسلام
پروفسور سيّد حسن امين, چاپ اوّل, قم, نشر مير كسرى, ١٣٧٨, ٢٢«٢٩٣ص, وزيرى.
پژوهش در باب بازتاب اسطوره بودا در ايران و اسلام در عرصه فرهنگى كشور ما بابى نو گشوده است. پژوهنده كنجكاو و نوجو مى خواهد بداند كه بازتاب و تأثير تعاليم بودا در ايران پيش از اسلام چگونه بوده است; اين تعاليم چگونه پس از ظهور اسلام و گسترش آن در ايران وارد آثار مكتوب اسلامى و تعاليم اخلاقى نقلى و غير مكتوب آن شده است. مى دانيم كه در زمان حيات مانى در عصر ساسانى, تعاليم بودا در ايران رواج داشته و پيروان بسيارى را نيز به سوى كيش خويش, جلب كرده بود; اما ادامه حيات اين كيش به گونه اى پنهان و غيرمستقيم در آثار مكتوب اسلامى و حتى آثار ادبى كه عموماً با دگرديسى پوشيده اى توأم بوده براى ما مكشوف نشده است. بايد گفت اين دگرديسى, رازهاى سر به مهرى است كه بخشى از اين رازها در كتاب بازتاب اسطوره بودا در ايران و اسلام گشوده شده است.
كتاب حاضر شامل ده فصلِ موضوعى است.
ده فصل كتاب (بازتاب اسطوره بودا در ايران و اسلام) شامل عنوان هاى موضوعى ذيل است:
(دين شناسى تطبيقى; (بودا در اسلام ـ پنهان شدن هويت بودا در هويت يوذاسف قهرمان داستان يوذاسف و بلوهر); (تاريخچه دوهزار و پانصد ساله داستان بودا);(سابقه كيش بودايى در ايران); (انعكاس كيش بودايى در منابع اسلامى); (تأثير كيش بودايى در قوانين و مراسم قلندران و خاكساران); (زندگى نامه بودا در زبان عربى و فارسى); (تمثيل ها و ادبيات داستانى در روايت يوذاسف و بلوهر); (الهيات و اخلاقيات اسلامى در داستان يوذاسف و بلوهر); (راهنماى تفصيلى مطالب كتاب (فهرست موضوعى).)
مباحث فصل هاى دوم, چهارم, پنجم, ششم, هشتم و نهم, جزو مباحث بكرى است كه نخستين بار در آثار تحقيقى كشور ما گشوده شده است. نويسنده, آراء و انديشه هاى بودا را در برخى آثار معتبر اسلامى مى جويد و مى يابد و با دلايل و اسناد و شواهد نشان مى دهد كه چگونه تفكر بودائيسم به گونه اى پنهان در پديده اى از آثار مشهور و مورد اعتماد مسلمانان نفوذ كرده و تأثير گذاشته است. نفوذى كه قرن ها سرچشمه اش ناپيدا بود.